Orkisz, znany również jako pszenica orkiszowa, to jedno z najstarszych zbóż uprawianych przez człowieka. Choć przez wiele lat był zapomniany, dziś wraca do łask dzięki swoim niezwykłym wartościom odżywczym i szerokiemu zastosowaniu w kuchni. W tym artykule wyjaśnimy co to jest orkisz, jak wygląda, z czego powstaje mąka orkiszowa i dlaczego warto włączyć go do codziennej diety.
Co to jest orkisz i jak wygląda?
Pszenica orkisz (zwana też szpelcem lub orkiszem) to gatunek zboża należący do pszenicy. Istotną cechą budowy kłosa orkiszu jest bardzo mocna łuska, która otacza ziarno i skutecznie chroni je przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym, insektami, a także zanieczyszczeniami środowiska. W średniowieczu to zboże było uprawiane powszechnie, obecnie jest nieco mniej popularne, chociaż zainteresowanie nim z roku na rok wzrasta. Orkisz w uprawie jest mało wymagający. Wykazuje wysoką odporność na warunki atmosferyczne, doskonale radzi sobie nawet na ubogich glebach, nie wymaga stosowania nawozów sztucznych.
W starożytności pszenica orkiszowa była doceniana przede wszystkim za swoje niezwykłe właściwości zdrowotne i odżywcze. Sięgano po nią znacznie częściej niż po zwykłą pszenicę. Orkisz uprawiany był na Dalekim Wschodzie i w starożytnym Rzymie. Z chęcią sięgali po niego gladiatorzy i zawodnicy igrzysk, wierząc, że dodaje sił i witalności.
Obecnie orkisz znów wraca do łask wraz z modą na zdrowe odżywianie i ekologiczne produkty. Występuje w formie pełnoziarnistej mąki orkiszowej, pieczywa, kaszy, makaronów, płatków, kawy orkiszowej, otrębów.
Zobacz pełną listę naszych produktów orkiszowych Diogra!
Z czego powstaje mąka orkiszowa?
Wielu z Was zastanawia się, z czego jest mąka orkiszowa. Otrzymuje się ją po oddzieleniu ziaren od łuski i zmieleniu ich na różne typy mąki – od pełnoziarnistej po jasną. Najczęściej spotkać można mąkę orkiszową typ 750, idealną do wypieku chleba, makaronów czy ciast. Z ziaren orkiszu powstają również płatki, kasze, kawa orkiszowa czy otręby.
Najważniejsze właściwości orkiszu
Pszenica orkisz składa się ze skrobi (56%), białka (11,6%), tłuszczu (2,7%), minerałów (2%). Zawiera też nienasycone kwasy tłuszczowe. Wykazuje korzystne działanie na układ krążenia i prawidłowe funkcjonowanie układu pokarmowego. Stanowi istotne źródło białka, wapnia, żelaza, cynku, potasu, witamin z grupy B i PP. Dojrzały orkisz dostarcza organizmowi kwasu krzemowego.
Dodatkowo zawarte w orkiszu składniki korzystnie wpływają na urodę, przede wszystkim włosy i paznokcie, a także układ odpornościowy i układ nerwowy. Mogą też sprzyjać aktywności mózgu, koncentracji i lepszemu samopoczuciu.
Po produkty orkiszowe warto sięgać każdego dnia. Można z nich przygotowywać praktycznie wszystkie posiłki, a nawet smaczne desery.
- Wpływ orkiszu na układ pokarmowy
Dzięki wysokiej zawartości błonnika orkisz wspiera prawidłowe trawienie, reguluje pracę jelit i sprzyja zachowaniu zdrowej mikroflory. - Korzyści dla zdrowia i odporności
Regularne spożywanie produktów orkiszowych może pozytywnie wpływać na układ odpornościowy i nerwowy. Kwas krzemowy zawarty w orkiszu wzmacnia włosy, paznokcie i skórę. - Wsparcie koncentracji i energii
Już w starożytności orkisz był ceniony przez gladiatorów jako źródło energii. Dziś wiadomo, że zawarte w nim minerały wspierają pracę mózgu i koncentrację.
Zastosowanie orkiszu w kuchni
Produkty orkiszowe są niezwykle uniwersalne. Ziarna orkiszu można ugotować jak kaszę, a mąka orkiszowa nadaje się do pieczenia chleba, bułek i ciast. Popularne są także makarony orkiszowe, płatki śniadaniowe czy napoje, np. kawa orkiszowa. Dzięki delikatnemu smakowi orkisz świetnie sprawdza się zarówno w kuchni tradycyjnej, jak i wegetariańskiej.
Czy orkisz to pszenica?
Często pojawia się pytanie: czy orkisz to pszenica? Tak, orkisz to pradawna odmiana pszenicy, która różni się od współczesnych odmian przede wszystkim zawartością składników mineralnych i lepszą przyswajalnością. Dzięki naturalnej odporności na choroby nie wymaga intensywnego nawożenia, co sprawia, że jest chętnie wybierany w uprawach ekologicznych.
Orkisz to zboże, które od wieków cenione jest za swoje wartości odżywcze. Współcześnie wraca do kuchni w postaci chleba, makaronów, kasz czy płatków. Wiedząc już, co to jest orkisz, jak wygląda i jakie ma właściwości, warto włączyć go do swojej diety. To zdrowa alternatywa dla zwykłej pszenicy, która wspiera zdrowie i dostarcza cennej energii na każdy dzień.
Polecane produkty orkiszowe
