Pszenica płaskurka
Płaskurka to gatunek pszenicy, który dał początek takim odmianom tego zboża jak durum i orkisz. Pszenica płaskurka jest jedną z najstarszych odmian, a jej uprawa rozpoczęła się Bliskim Wschodzie niemal 10 tysięcy lat temu. Płaskurka stanowiła główny plon pól uprawnych w czasach biblijnych i opisywano ją hebrajskim słowem kussemeţ. Udział płaskurki w kulturze jest niezaprzeczalny, ale warto sobie zdawać sprawę, że niemniej ważną funkcję pełni ona w naszej kuchni. Uprawa płaskurki staje się współcześnie coraz bardziej popularna, ponieważ zawiera ona wiele wartościowych składników odżywczych oraz makro i mikroelementów.
Wyjątkowe ziarna płaskurki
Płaskurka to jedno z najzdrowszych i najbardziej wartościowych zbóż, jakie znamy. Jej ziarna są wyjątkowe nie tylko ze względu na bogactwo składników odżywczych, ale również strukturę, która pozwala na lepsze przyswajanie zawartych w nich substancji. Zawierają znaczne ilości błonnika pokarmowego, witamin z grupy B, witaminy E oraz białka o wysokiej wartości biologicznej. Dodatkowo są źródłem naturalnych przeciwutleniaczy, które wspierają procesy regeneracji komórkowej i opóźniają starzenie się organizmu. Płaskurka dostarcza również niezbędnych minerałów, takich jak cynk, magnez czy żelazo, które wspomagają odporność i poprawiają ogólną kondycję fizyczną. Co istotne, ziarna tej pszenicy są mniej przetworzone niż w nowoczesnych odmianach, dzięki czemu zachowują pełnię wartości odżywczych. To właśnie dlatego coraz częściej sięgają po nią osoby świadomie wybierające zdrowe i naturalne produkty zbożowe.
Dlaczego warto jeść płaskurkę?
Płaskurka jest odporna na niedogodności klimatyczne i szkodniki, dlatego nie wymaga stosowania nawozów sztucznych i pestycydów. Twarda łuska ziaren chroni je przed zanieczyszczeniami. Pszenica płaskurka jest produktem zdrowym i ekologicznym. Mąka z ziaren płaskurki zawiera dużo więcej prozdrowotnego błonnika niż tradycyjna pszenica zwyczajna. Dzięki niskiemu poziomowi przetworzenia i obecności naturalnego błonnika, płaskurka jest zbożem lekkostrawnym i polecanym dla osób z wrażliwym układem pokarmowym. Charakteryzuje się dużą zawartością białka i β-glukanów, które redukują cholesterol we krwi i równoważą poziom glukozy. Z tego względu płaskurka chroni układ krwionośny i minimalizuje ryzyko zachorowania na cukrzycę. Wspomaga krążenie, zwiększa odporność i ma zbawienny wpływ na układ pokarmowy.
Mąka z płaskurki jest bogata w wapń i fosfor, witaminę E, B1 i PP oraz kwas pantotenowy. Płaskurka łagodzi migreny, wspomaga odchudzanie i leczenie anemii, dodaje energii i jest mniej alergiczna niż tradycyjne gatunki. Chroni przed chorobami serca i spowalnia procesy starzenia komórek. Polecana jest weganom, kobietom karmiącym, osobom na diecie, sportowym i wszystkim, którym zależy na prowadzeniu zdrowego trybu życia.
Warto pamiętać, że mąka z płaskurki zawiera gluten, choć w innej, łatwiej przyswajalnej formie niż nowoczesne odmiany pszenicy. Osoby z celiakią powinny jej unikać, jednak bywa lepiej tolerowana przez osoby z nietolerancją nieceliakalną.
Mąka z płaskurki w kuchni
Mąka z płaskurki powstaje z pełnych ziaren pszenicy płaskurki (Triticum dicoccum), które są mielone w całości, wraz z okrywą i zarodkiem. Proces ten pozwala zachować pełne spektrum składników odżywczych, takich jak błonnik, witaminy z grupy B, minerały oraz naturalne przeciwutleniacze. Mąka z płaskurki bywa nazywana także „mąką z einkorn” lub „mąką z jednoziarnistej pszenicy” – szczególnie w literaturze zagranicznej.
Mąka z płaskurki wykorzystywana jest w ten sam sposób, co mąka z tradycyjnej pszenicy. Można z niej przygotować chleb, ciasto czy makarony. Ze względu na dużą zawartość błonnika doskonale sprawdza się zwłaszcza w produkcji makaronów. Mąka z płaskurki doskonale nadaje się do wypieków herbatników i ciastek oraz przygotowywania pełnowartościowych śniadań. Z ziaren płaskurki można przygotowywać kaszę i płatki musli, a po wcześniejszej obróbce dodawać do zup i sałatek. We Włoszech zupa z ziarnami płaskurki jest jedną z tradycyjnych potraw, a sama płaskurka to regionalny produkt Toskanii.
Chleb wypiekany z mąki płaskurki jest nie tylko smaczny, ale i wyjątkowo zdrowy. Dzięki niskiemu indeksowi glikemicznemu, wysokiej zawartości błonnika i antyoksydantów, polecany jest osobom z cukrzycą, problemami trawiennymi oraz tym, którzy dbają o linię. Syci na długo i wspiera stabilny poziom glukozy we krwi, poprawiając samopoczucie i dodając energii.
Produkty z płaskurki wyróżniają się wyjątkowymi walorami smakowymi. Ziarna płaskurki mają delikatnie słodki, lekko orzechowy smak. Wypieki z tej mąki cechuje subtelny aromat i przyjemna struktura – dlatego tak chętnie sięgają po nią zarówno piekarze, jak i domowi pasjonaci zdrowej kuchni. Ciasto z płaskurki charakteryzuje się specyficznym, miodowym zapachem i lekko orzechowym posmakiem. Mało kto wie, że ziarna płaskurki bywają również wykorzystywane do produkcji piwa, przede wszystkim w regionie Bawarii. Mąkę płaskurkę można również łączyć z orkiszem i mąką żytnią i w ten sposób przygotowywać chleb mieszany. Pamiętajmy, że ciasto z płaskurki nie lubi intensywnego ugniatania, potrzebuje większej ilości wody i należy wykonać je na zakwasie orkiszowym.
